ภูมิศาสตร์ Archives - มิตรเอิร์ธ

การพลิกกลับของสนามแม่เหล็กโลก

สนามแม่เหล็กโลก (magnetic field) เป็นปรากฏการณ์ที่เคลื่อนไหวและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันโลกจากรังสีที่เป็นอันตรายจากดวงอาทิตย์และจักรวาล สนามแม่เหล็กนี้เกิดจากการเคลื่อนที่ของเหล็กหลอมเหลวในแก่นนอกของโลก ซึ่งเป็นกระบวนการที่เรียกว่า ไดนาโมของแก่นโลก (Geodynamo) อย่างไรก็ตาม ในช่วงเวลาหลายล้านปี สนามแม่เหล็กโลกได้เกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า การพลิกกลับของสนามแม่เหล็ก (Geomagnetic Reversal) ซึ่งเป็นกระบวนการที่ขั้วเหนือและขั้วใต้ของสนามแม่เหล็กโลกสลับตำแหน่งกัน บทความนี้จะอธิบายถึงกลไกเบื้องหลังการพลิกกลับของสนามแม่เหล็ก ผลกระทบต่อโลก ...

สันติ ภัยหลบลี้

6 ธันวาคม 2025

0

เรียนรู้

วัฏจักรคาร์บอน (Carbon Cycle)

คาร์บอน (carbon, C) เป็นองค์ประกอบสำคัญของสิ่งมีชีวิต เพราะเป็นโครงสร้างหลักของโมเลกุลอินทรีย์ เช่น คาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมัน วัฏจักรคาร์บอน (Carbon Cycle) คือ กระบวนการธรรมชาติที่คาร์บอนเคลื่อนที่ระหว่างบรรยากาศ ระบบนิเวศบนบกและในน้ำ ดิน และ ธรณีภาค ...

สันติ ภัยหลบลี้

4 ธันวาคม 2025

6

วิจัย สำรวจ

รวม ชุดข้อมูลบรรเทาภัยพิบัติน้ำท่วม จากมิตรเอิร์ธ (mitrearth)

มิตรเอิร์ธ (mitrearth) คือชื่อของแหล่งเรียนรู้ด้านวิทยาศาสตร์โลก ธรณีวิทยา ภูมิศาสตร์และธรณีโบราณคดี ที่เผยแพร่สู่สาธารณะ ผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ www.mitrearth.org และ www.facebook.com/mitrearth โดยมีเจตนาดีเดียว คือต้องการที่จะยืนอยู่อย่างมิตร คอยเป็นเพื่อนคู่คิด เคียงข้างไปกับทุกคนที่สนใจเรื่องราวเกี่ยวกับ โลกในมุมกายภาพ ด้วยเจตนารมย์อย่างที่ว่า มิตรเอิร์ธจะคอยสนับสนุนก้อนความรู้ดิจิตอลในรูปแบบต่าง ๆ ทั้งสื่อการเรียน-การสอน ...

สันติ ภัยหลบลี้

3 ธันวาคม 2025

0

วิจัย สำรวจ เรียนรู้โบราณคดี

ไลดาร์ (LiDAR) X โบราณคดี

ปัจจุบัน LiDAR (Light Detection and Ranging) เป็นเทคโนโลยีที่เข้ามาเปลี่ยนแปลงการสำรวจทางโบราณคดีอย่างมาก เพราะด้วยการสแกนภูมิประเทศอย่างละเอียดได้ในระยะเวลาอันสั้นและสามารถช้อนลงไปใต้ต้นไม้ที่ปกคลุมพื้นที่ภูมิประเทศ ทำให้ LiDAR กลายเป็นพระเอกในการค้นพบแหล่งโบราณคดีใหม่ในหลายพื้นที่ โดยมอบวิธีการที่ไม่รุกรานในการทำแผนที่และวิเคราะห์ภูมิทัศน์ เทคโนโลยีนี้ใช้การปล่อยคลื่นเลเซอร์และวัดเวลาที่คลื่นสะท้อนกลับจากพื้นผิวเพื่อสร้างแผนที่ภูมิประเทศที่มีความแม่นยำสูง ซึ่งสามารถมองทะลุผ่านพืชพรรณหนาแน่นได้ บทความนี้ ผู้เขียนตั้งใจจะเล่าถึงแนวคิดพื้นฐาน การประยุกต์ใช้ในโบราณคดี และกรณีศึกษา ...

สันติ ภัยหลบลี้

23 พฤศจิกายน 2025

2

วิจัย สำรวจ เรียนรู้

แบบจำลองความสูงเชิงเลข (Digital Elevation Model, DEM)

ข้อมูลความสูงเชิงดิจิทัล (Digital Elevation Data) เป็นส่วนสำคัญในงานวิเคราะห์เชิงพื้นที่ที่ช่วยสร้างความเข้าใจและการสร้างแบบจำลองพื้นผิวโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง Digital Elevation Model (DEM) Digital Terrain Model (DTM) และ Digital Surface Model ...

สันติ ภัยหลบลี้

22 พฤศจิกายน 2025

0

สำรวจ เรียนรู้โบราณคดี

ไลดาร์ (LiDAR) : เครื่องมือเทวดา สำหรับสแกนหนังหน้าโลก

ถ้าจะพูดถึง การสำรวจระยะไกล (Remote Sensing) ในแง่การสำรวจพื้นผิวโลก ปัจจุบันนี้มีข้อมูลหลากหลายที่ถูกนำมาใช้ช่วยในการสำรวจ ซึ่งข้อมูลแต่ละแบบก็มีข้อดี-ข้อด้อย แตกต่างกัน 1) ภาพถ่ายดาวเทียม (Satellite Image) เอาแบบเบสิคๆ ก็อย่างที่เราเห็น เราเล่นในโปรแกรม Google Earth หรือ ...

สันติ ภัยหลบลี้

19 มิถุนายน 2025

0

วิจัย สำรวจ โบราณคดี

“ดงพญาไฟ” ทำไมถึงน่ากลัว ภูมิศาสตร์ อาจมีคำตอบ

ดงพญาไฟ คือ อดีตป่าผืนใหญ่ ที่กั้นระหว่าง สระบุรี-ลพบุรี-นครราชสีมา (โคราช) ซึ่งถ้าตีคร่าวๆ หากวิ่งรถบนถนนมิตรภาพ จากสระบุรีไปโคราช ดงพญาไฟก็คือ พื้นที่เริ่มตั้งแต่ อ. มวกเหล็ก ไล่ไปจนถึงเริ่มขึ้นเขาแถวเขื่อนลำตะคอง โดยที่ วังน้ำเขียว ปากช่อง กลางดง ...

สันติ ภัยหลบลี้

26 ตุลาคม 2024

0

สำรวจ โบราณคดี

ฤา ศรีเทพจะมี 3 เมือง ซ้อนทับกัน ?

ถ้าใครได้กดสับตะไคร้ ติดตามความเป็นมาเป็นไปของ อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ หรือ เมืองโบราณศรีเทพ ในจังหวัดเพชรบูรณ์ ก็จะรู้ว่า ณ ห้วงเวลา ต่อจากนี้ไป ไอ ไอ ไอ ไอ … ศรีเทพ ได้ถูกอวยยศจากยูเนสโกให้เป็น มรดกโลกทางวัฒนธรรม ...

สันติ ภัยหลบลี้

11 ธันวาคม 2023

0

สำรวจ

ทำไม ศรีเทพ ถึงยิ่งใหญ่นัก ?

ภาพปก : โบราณสถาณเขาคลังนอก เมืองโบราณศรีเทพ (ที่มา : ศิลปวัฒนธรรม www.silpa-mag.com) ในบรรดาแหล่งท่องเที่ยวทางโบราณคดีของไทย อุทยานประวัติศาสตร์ศรีเทพ หรือ เมืองโบราณศรีเทพ ในจังหวัดเพชรบูรณ์ จัดได้ว่าเป็นท็อปเท็น-ท็อปไฟว์ เมืองโบราณสำคัญที่ควรค่าแก่การกดติดตาม และกดกระดิ่ง ยิ่งในปี พ.ศ. ...

สันติ ภัยหลบลี้

5 ธันวาคม 2023

0

วิจัย โบราณคดี

ภูมิบ้านนามเมือง : เนิน-โนน-โพน-โคก

ภูมินามวิทยา (toponymy) คือ ศาสตร์ทางด้านภาษา ที่ศึกษาความหมายหรือนัยสำคัญ ของชื่อสถานที่ต่างๆ ที่ตั้งขึ้น ว่าสื่อสัมพันธ์หรือสำแดงลักษณะเฉพาะอะไรที่โดดเด่น ไม่ว่าจะเป็น กลุ่มภาษา พืชพันธุ์ สัตว์ สิ่งปลูกสร้าง ทรัพยากร รวมไปถึง ลักษณะภูมิประเทศที่ถิ่นฐานนั้นตั้งอยู่ ตัวอย่างเช่น เช่น ...

สันติ ภัยหลบลี้

10 กันยายน 2023

0

สำรวจ

ฮาวทูเดา อายุภูเขา แบบถัวๆ

ธรณีสัณฐาน (geomorphology) คือ ศาสตร์ที่ว่าด้วยการศึกษา ภูมิลักษณ์ (landform) หรือ ลักษณะภูมิประเทศ แบบต่างๆ (ภูเขา แม่น้ำ ที่ราบสูงเนิน ที่ราบน้ำท่วมถึง ฯลฯ) ที่สื่อถึง พลวัต (dynamic) หรือกระบวนการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพของโลกทั้ง ...

สันติ ภัยหลบลี้

24 มีนาคม 2023

0

สำรวจ โบราณคดี

เกลือ : เส้นทางสายปลาแดก

ในบรรดา ทรัพยากรธรณี ที่มีการนำมาใช้สอยกันมากมาย เกลือ คือหนึ่งในทรัพยากรที่จำเป็นในการดำรงชีวิตของมนุษย์ ด้วยคุณสมบัติสั้นๆ อันแสนวิเศษ ที่ช่วยเพิ่มรสชาติ และถนอมอาหารให้เก็บไว้ได้นานขึ้น เกลือจึงกลายเป็นของสำคัญที่มนุษย์ขาดไม่ได้ ในสมัยโบราณ ว่ากันว่าบ้านไหนเมืองไหนมีเกลือ ถือว่าเนื้อหอม ใครก็อยากรุมตอม บางที่บางทีถึงกับยกย่องการเป็นเจ้าของหรือได้ครอบครองแหล่งเกลือ ก็เปรียบเสมือนกับมี ทองคำขาว อยู่กับตัว ...

สันติ ภัยหลบลี้

17 มีนาคม 2023

0

วิจัย สำรวจ โบราณคดี

สืบเส้นทาง ม้าต่าง-วัวต่าง แห่งล้านนา

ก็ไม่แน่ใจว่าเด็กๆ ยุคใหม่ จะรู้จักกันมั่งไหม แต่ถ้าถามหญิงชายวัยกลางคน 40 อัพขึ้นไป เชื่อว่าหลายคนคงรู้จักและเคยได้ยินตำนาน นายฮ้อย หรือ คาวบอยอีสาน ซึ่งเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับกลุ่มพ่อค้าวัว-ควาย ที่รอนแรมต้อนวัวต้อนควาย เดินทางไปทำมาค้าขายข้ามภูมิภาค มนต์เสน่ห์ของเรื่องเล่าระหว่างการเดินทางและความเก่งกล้าสามารถของนายฮ้อย ทำให้อาชีพนายฮ้อยมีหน้ามีตา และมีบทบาทมากบารมีในสังคมอีสานสมัยก่อน ข้ามฟากมาอีกฝั่งของภูมิภาค หากอีสานมีตำนานนายฮ้อย ...

สันติ ภัยหลบลี้

17 มีนาคม 2023

0

สำรวจ โบราณคดี

ภูมิศาสตร์โบราณคดี พนมรุ้ง บุรีรัมย์

ในมิติการท่องเที่ยวคีย์เวิร์ด พนมรุ้ง คงหมายเพียงถึงปราสาทสวยๆ หลังเดียว ที่อยู่บนยอดภูเขาไฟพนมรุ้ง แต่จากข้อมูลโบราณคดีในพื้นที่พบว่า มีตัวละครอีกมากมายอยู่รายรอบแลนด์มาร์คเขาพนมรุ้งลูกนี้ จนทำให้ภาพอารยธรรมในพื้นที่มีความหลากหลายและร้อยเรียงกันอยู่อย่างละมุล หากไม่คิดเรื่องห้วงเวลาและความต่างของยุคสมัย กิจกรรมมากมายเคยเกิดขึ้นที่นี่ ตลอดระยะเวลากว่าพันปี งานสถาปนิก-วิศวกรรมในการก่อสร้างอาคารและประสาท งานโลจิสติกส์การขนถ่ายวัตถุดิบจากแหล่งผลิตสู่จุดหมาย งานเกษตรกรรมที่มีนวัตกรรมอยู่มากมาย ตลอดจนงานอุตสาหกรรมผลิตเครื่องมือเครื่องใช้ก็มากมี ณ ดินแดนแห่งนี้ วนัมรุง ...

สันติ ภัยหลบลี้

4 มีนาคม 2023

0

สำรวจ โบราณคดี

ภูมิสารสนเทศ (GIS) เส้นทางทัพสุดท้าย สมเด็จพระนเรศวรมหาราช

ตลอดระยะเวลา 14 ปี ในรัชสมัย สมเด็จพระนเรศวรมหาราช (พ.ศ. 2133 – พ.ศ. 2148) พระองค์ทรงประกอบพระราชกรณียกิจมากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งด้านการรบ จากบันทึกพงศาวดารกล่าวว่า พระองค์ทรงทำศึกสงครามหลายต่อหลายครั้งภายในห้วงเวลาสั้นๆ 14 ปี ไม่ว่าจะเป็น 1) ...

สันติ ภัยหลบลี้

30 มกราคม 2023

0

เรียนรู้

ปรากฏการณ์ขั้วโลกพเนจร กับการศึกษาภูมิศาสตร์บรรพกาล

จากการศึกษาวิทยาศาสตร์โลกในปัจจุบัน ถึงแม้จะมองด้วยตาเปล่าไม่เห็น แต่ก็เป็นที่แน่ชัดแล้วว่าโลกของเรามี สนามแม่เหล็ก (magnetic field) ครอบคลุมอยู่ โดยในปัจจุบัน เส้นแรงแม่เหล็กโลกพุ่งออกจาก ขั้วแม่เหล็กโลกใต้ (south magnetic pole) แล้ววิ่งโค้งข้ามหัวพวกเราไปมุดตัวอีกทีที่ ขั้วแม่เหล็กโลกเหนือ (north magnetic pole) ...

สันติ ภัยหลบลี้

13 กุมภาพันธ์ 2021

0

แผนที่

77 อุบลราชธานี : ภูมิศาสตร์ . แผนที่

ภูมิศาสตร์ภาพรวม แผนที่ทั่วไป (PDF ขนาดโปสเตอร์ A0) แผนที่แหล่งน้ำ (PDF ขนาดโปสเตอร์ A0) ภัยพิบัติ (PDF ขนาดโปสเตอร์ A0) ไฟล์กูเกิ้ลเอิร์ธ (.KMZ) ข้อมูลพื้นฐานไฟล์ GIS (Shape ...

สันติ ภัยหลบลี้

Tag: ภูมิศาสตร์